Strona główna Biznes Zatrudnienie cudzoziemca krok po kroku – od oświadczenia po zezwolenie typu A,...

Zatrudnienie cudzoziemca krok po kroku – od oświadczenia po zezwolenie typu A, B, C i D

0
197
Zatrudnienie cudzoziemca krok po kroku – od oświadczenia po zezwolenie typu A, B, C i D

Zatrudnianie cudzoziemców w Polsce wygląda dziś inaczej niż jeszcze dwa lata temu. Ustawa z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom (Dz.U. 2025 poz. 621), obowiązująca od 1 czerwca 2025 r., zastąpiła przepisy rozproszone w ustawie o promocji zatrudnienia. Część rzeczy uprościła. Część – zaostrzyła. Poniżej cała procedura w aktualnym stanie prawnym.

Dwie rzeczy, które trzeba rozdzielić

To najczęstsze źródło nieporozumień:

  • Tytuł pobytowy – uprawnia cudzoziemca do przebywania w Polsce (wiza, zezwolenie na pobyt czasowy, karta pobytu, ruch bezwizowy).
  • Tytuł do pracy – uprawnia go do wykonywania pracy (zezwolenie na pracę, oświadczenie o powierzeniu pracy, albo zwolnienie z tego obowiązku).

Trzeba mieć oba. Legalny pobyt nie oznacza automatycznie prawa do pracy. Przykład: cudzoziemiec na wizie turystycznej przebywa w Polsce legalnie, ale pracować nie może. Powierzenie mu pracy to nielegalne powierzenie pracy – z pełnymi konsekwencjami.

Uwaga na kolejną pułapkę: dokument pobytowy wydany przez inne państwo UE nie zastępuje polskiego tytułu pobytowego uprawniającego do pracy w Polsce.

Ścieżka 1: oświadczenie o powierzeniu pracy

Najprostsza droga, ale ograniczona.

  • Dotyczy obywateli wybranych państw (m.in. Ukrainy, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Armenii – katalog określa rozporządzenie).
  • Praca może być wykonywana przez maksymalnie 24 miesiące.
  • Oświadczenie wpisuje do ewidencji powiatowy urząd pracy.
  • Nie dotyczy prac sezonowych (dla nich jest osobne zezwolenie na pracę sezonową).

Wpis do ewidencji następuje zwykle w ciągu 7 dni roboczych (dłużej, jeśli sprawa wymaga postępowania wyjaśniającego).

Ścieżka 2: zezwolenie na pracę – typy A, B, C, D

Wydaje je wojewoda (wyjątek: zezwolenie na pracę sezonową – starosta), na wniosek podmiotu powierzającego pracę.

Sprawdź także  Zmiany organizacyjne i finansowe w spółce – jak przygotować firmę do skutecznego procesu naprawczego?

Typ

Kiedy

A

Cudzoziemiec wykonuje pracę na podstawie umowy z podmiotem, którego siedziba jest w Polsce. To zdecydowanie najczęstszy typ.

B

Cudzoziemiec pełni funkcję w zarządzie osoby prawnej, prowadzi sprawy spółki komandytowej/komandytowo-akcyjnej lub działa jako prokurent – przez okres przekraczający 6 miesięcy w ciągu 12 kolejnych miesięcy.

C

Cudzoziemiec jest delegowany przez pracodawcę zagranicznego do oddziału lub zakładu tego pracodawcy w Polsce na okres powyżej 30 dni.

D

Cudzoziemiec delegowany przez pracodawcę zagranicznego, który nie ma w Polsce oddziału, w celu realizacji usługi o charakterze tymczasowym i okazjonalnym (usługa eksportowa).

Zezwolenie wydaje się na okres do 3 lat (krótszy w określonych przypadkach, m.in. gdy podmiot działa krócej niż rok lub wymiar czasu pracy nie przekracza ½ etatu).

Zezwolenie określa: podmiot powierzający pracę, stanowisko lub rodzaj pracy, najniższe wynagrodzenie, wymiar czasu pracy i okres ważności. Wynagrodzenie nie może być niższe niż wynagrodzenie pracowników na porównywalnych stanowiskach ani niższe niż płaca minimalna (4 806 zł brutto w 2026 r.).

Co się zmieniło od czerwca 2025 – i to są zmiany, które trzeba znać

Koniec testu rynku pracy

Informacja starosty (test rynku pracy) została zniesiona. Nie musisz już czekać 3–4 tygodni na potwierdzenie z PUP, że na lokalnym rynku nie ma kandydata na to stanowisko.

To realne skrócenie procedury o kilka tygodni. Zastrzeżenie: starosta może – na wniosek dyrektora PUP i po pozytywnej opinii powiatowej rady rynku pracy – określić listę zawodów, w których odmawia się wydania zezwolenia ze względu na trudną sytuację na lokalnym rynku pracy. Warto sprawdzić, czy taka lista obowiązuje w Twoim powiecie.

Sprawdź także  Co powinno zawierać wypowiedzenie umowy o pracę?

Pełna elektronizacja

Wnioski o zezwolenie na pracę, zezwolenie na pracę sezonową i oświadczenia składa się wyłącznie elektronicznie, przez portal praca.gov.pl. Wniosek złożony w formie papierowej zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Postępowanie odwoławcze również prowadzone jest elektronicznie.

Obowiązek przesłania kopii umowy

To zmiana, o której zapomina najwięcej pracodawców. Przed powierzeniem pracy cudzoziemcowi trzeba przesłać organowi, który wydał zezwolenie (lub przyjął oświadczenie), kopię zawartej umowy – przez praca.gov.pl.

Cel jest oczywisty: uniemożliwić „dorabianie” umowy dopiero na potrzeby kontroli oraz zapobiec zaniżaniu wynagrodzenia względem kwoty wskazanej w zezwoleniu.

Za niedopełnienie tego obowiązku grozi grzywna od 1 000 zł do 3 000 zł.

Umowa na piśmie i tłumaczenie

Umowę z cudzoziemcem zawiera się na piśmie, a jej treść trzeba przedstawić w języku zrozumiałym dla cudzoziemca. Brak pisemnej umowy albo brak tłumaczenia to wykroczenie zagrożone grzywną 1 000–3 000 zł.

Obowiązki po zatrudnieniu – o których się zapomina

  • Zgłoszenie do ZUS w ciągu 7 dni – tak samo jak przy pracowniku polskim.
  • Powiadomienie organu o niepodjęciu pracy przez cudzoziemca, zakończeniu pracy, zmianie siedziby/nazwy/formy prawnej podmiotu. Zaniedbanie: grzywna nie niższa niż 500 zł.
  • Aktualizacja zezwolenia przy zmianie warunków. To kluczowe: zatrudnienie na innym stanowisku lub na innych warunkach niż w zezwoleniu jest nielegalnym powierzeniem pracy – nawet jeśli cudzoziemiec ma ważne zezwolenie. Awans, zmiana zakresu obowiązków, obniżenie wymiaru etatu – każda z tych sytuacji wymaga sprawdzenia, czy zezwolenie nadal pokrywa rzeczywistość.
  • PESEL i NIP – potrzebne do rozliczeń podatkowo-składkowych.
  • Przechowywanie kopii dokumentu pobytowego przez cały okres zatrudnienia.
Sprawdź także  Zalety projektowania części maszyn przy użyciu CAD 3D

Kto może pracować bez zezwolenia

Katalog zwolnień jest szeroki i obejmuje m.in. obywateli UE/EOG i Szwajcarii, posiadaczy zezwolenia na pobyt stały, rezydentów długoterminowych UE, absolwentów polskich szkół ponadpodstawowych i studiów stacjonarnych, nauczycieli języków obcych oraz – na odrębnych zasadach – obywateli Ukrainy objętych szczególnymi regulacjami.

Zwolnienie z obowiązku posiadania zezwolenia nie zwalnia z obowiązku posiadania tytułu pobytowego uprawniającego do pracy ani z obowiązków zgłoszeniowych.

Ile to trwa – realistycznie

Po zniesieniu testu rynku pracy formalnie jest szybciej. W praktyce czas oczekiwania na zezwolenie zależy od obciążenia urzędu wojewódzkiego i bywa bardzo różny w poszczególnych województwach. Warto planować z zapasem – zwłaszcza jeśli zatrudnienie ma ruszyć w konkretnym terminie.

Sam wniosek to zwykle mniejszy problem niż skompletowanie i poprawne przygotowanie załączników. Braki formalne to najczęstsza przyczyna wydłużenia procedury – i dlatego wiele firm zleca legalizację pobytu i pracy cudzoziemców na zewnątrz, zamiast uczyć się procedury na własnych wnioskach.

Podsumowanie

Zatrudnienie cudzoziemca nie jest skomplikowane – jest precyzyjne. Cała sztuka polega na tym, żeby na każdym etapie zgadzały się trzy rzeczy: tytuł pobytowy, tytuł do pracy i faktyczne warunki zatrudnienia. Jeśli którakolwiek z nich rozjeżdża się z pozostałymi, mówimy już o nielegalnym powierzeniu pracy – a kary za nie zostały w 2025 r. wyraźnie podniesione.

Jeśli Twoja firma zatrudnia cudzoziemców po raz pierwszy albo skala zatrudnienia rośnie, warto od razu ustawić proces z kimś, kto przechodził tę ścieżkę wielokrotnie. Wsparcie w zatrudnianiu obcokrajowców na etapie pierwszych wniosków jest wielokrotnie tańsze niż grzywna i odmowa wydania kolejnych zezwoleń.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj